16 Jan Liquid Network & Sự Trỗi Dậy Tất Yếu Của Token Hóa “Bitcoin-Native”
CEO BlackRock, Larry Fink, từng gọi token hóa là “thế hệ tiếp theo của thị trường tài chính”. Dù các dự báo quy mô hàng nghìn tỷ USD có thành hiện thực đúng tiến độ hay không, hướng đi của thị trường đã rất rõ ràng: cơ quan quản lý không còn làm ngơ, và dòng vốn đang nhanh chóng dịch chuyển lên on-chain.
Câu hỏi lúc này không còn là liệu tài sản tài chính có được token hóa hay không, mà là token hóa trên hạ tầng nào.
Với các tổ chức tài chính, câu trả lời ngày càng rõ ràng: Liquid Network, một nhánh phụ của Bitcoin do Blockstream phát triển và là công nghệ phát hành tài sản được Bitfinex Securities ưu tiên sử dụng.
Theo RWA.xyz, nền tảng phân tích tiêu chuẩn của ngành RWA, Liquid hiện là blockchain lớn thứ ba thế giới về tài sản thực phân tán (RWAs), chỉ đứng sau Ethereum và BNB Chain.
Ngay cả thứ hạng này nhiều khả năng vẫn chưa phản ánh đầy đủ quy mô của Liquid, khi chưa tính đến toàn bộ tài sản token hóa trên mạng, bao gồm nhiều sản phẩm từ Bitfinex Securities, cũng như hơn 1 tỷ USD giấy ghi nợ được phát hành qua Mifiel tại khu vực Mỹ Latinh.
Với tổng giá trị khóa lại (TVL) hiện đã vượt 5 tỷ USD, vị thế của Liquid trong giới tổ chức tài chính tiếp tục được củng cố.
Tầm Quan Trọng Của Hạ Tầng Bitcoin-Native
Đà tăng trưởng của Liquid phản ánh một thực tế rõ ràng: các tổ chức tài chính ngày càng nhận ra họ cần mô hình bảo mật đã được kiểm chứng của Bitcoin, nhưng không thể bị giới hạn bởi những ràng buộc của layer-1.
Bitcoin mang lại mức độ phi tập trung và bất biến gần như tuyệt đối. Tuy nhiên, thiết kế của nó ưu tiên bảo mật hơn tốc độ: giao dịch on-chain có thể mất 10 phút hoặc hơn để xác nhận, và phí có thể tăng mạnh khi nhu cầu cao. Điều này không lý tưởng cho các ứng dụng tài chính tần suất cao, nơi hiệu quả thanh toán là yếu tố sống còn.
Ngược lại, Liquid là một sidechain được thiết kế chuyên biệt để kế thừa các giá trị cốt lõi của Bitcoin, đồng thời khắc phục những điểm hạn chế đó.
Ra mắt năm 2018, Liquid được xây dựng trên Elements, khung chuỗi phụ mã nguồn mở do Blockstream phát triển, với khoảng 80% mã nguồn tương đồng với Bitcoin Core.
Mạng lưới vận hành theo mô hình chuỗi phụ liên minh, được quản trị bởi một tập hợp ngày càng mở rộng các thực thể đáng tin cậy gọi là Liquid Federation. Liên minh này bao gồm nhiều tên tuổi lớn trong hệ sinh thái Bitcoin như sàn giao dịch và tổ chức tài chính, đảm bảo an ninh mạnh mẽ mà không cần dựa vào proof-of-work. Người dùng có thể chuyển Bitcoin sang Liquid dưới dạng L-BTC (Liquid Bitcoin), cho phép luân chuyển liền mạch giữa hai mạng thông qua cơ chế peg hai chiều.
Điểm khác biệt của Liquid nằm ở trọng tâm thị trường tài chính: mạng hỗ trợ giao dịch bảo mật, nơi loại tài sản và số lượng được ẩn khỏi công khai, giúp tăng quyền riêng tư cho khách hàng tổ chức. Bên cạnh đó, Liquid cung cấp thời gian giới hạn 1 phút và thời gian hoàn tất thanh toán khoảng 2 phút, cải thiện đáng kể so với layer-1 của Bitcoin. Với các ngân hàng chuyển trái phiếu token hóa hay các quỹ tái cân bằng danh mục, sự kết hợp giữa quyền riêng tư, tốc độ và bảo mật “Bitcoin-native” là yếu tố then chốt.
Bitfinex Securities: Dẫn Đầu Trên Hệ Sinh Thái Liquid
Tại Bitfinex Securities, nền tảng chứng khoán số được quản lý đầy đủ, hoạt động tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (Kazakhstan) và El Salvador — toàn bộ hạ tầng phát hành đã được xây dựng trên Liquid. Lựa chọn này không mang tính ngẫu nhiên, mà dựa trên triết lý “Bitcoin-first” của Bitfinex và quan trọng hơn là các yêu cầu kỹ thuật rõ ràng của thị trường tài chính được quản lý.
Đến nay, Bitfinex Securities đã hỗ trợ phát hành nhiều chứng khoán token hóa trên Liquid, bao gồm trái phiếu vi mô cùng Mikro Kapital, cũng như đợt phát hành công khai được quản lý đầu tiên của tín phiếu Kho bạc Mỹ token hóa. Nền tảng cũng niêm yết và phân phối Blockstream Mining Note (BMN), mang lại cho nhà đầu tư được quản lý khả năng tiếp cận trực tiếp mảng khai thác Bitcoin.
Tổng cộng, Bitfinex Securities đã vượt mốc 250 triệu USD tài sản phát hành trên Liquid — toàn bộ đều là vốn thực được triển khai trong các cấu trúc tuân thủ quy định, không phải token mang tính đầu cơ.
Điều khiến Liquid đặc biệt phù hợp với Bitfinex Securities là sự kết hợp giữa khả năng tuân thủ và sự gắn kết với Bitcoin. Giao dịch bảo mật của Liquid đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền riêng tư của nhà đầu tư mà vẫn đảm bảo khả năng kiểm toán cho các bên được ủy quyền. Giao thức Quản lý Tài sản (AMP) cho phép tổ chức phát hành áp đặt các giới hạn chuyển nhượng, yêu cầu KYC, whitelist và các kiểm soát tuân thủ khác ngay ở cấp giao thức.
Với một nền tảng chứng khoán hoạt động đa khu vực pháp lý, những đặc tính này là điều kiện tiên quyết.
Vì Sao Tăng Trưởng Của Liquid Là Điều Tất Yếu
Nhiều xu hướng đang hội tụ, cho thấy hạ tầng token hóa “Bitcoin-native” — và Liquid nói riêng, sẽ tiếp tục tăng trưởng.
Thứ nhất, nhu cầu tiếp cận Bitcoin từ phía tổ chức đang mở rộng vượt xa việc nắm giữ đơn thuần. Các quốc gia tiếp tục nghiên cứu dự trữ Bitcoin, ngày càng nhiều doanh nghiệp phân bổ ngân quỹ đáng kể, và tài chính truyền thống đang xây dựng cả một hệ sản phẩm xoay quanh Bitcoin. Một lớp token hóa mang chứng khoán được quản lý lên hệ sinh thái Bitcoin cho phép các tổ chức tham gia mà không cần rời bỏ layer-1 họ đã gắn bó.
Thứ hai, khung pháp lý cho chứng khoán số ngày càng rõ ràng. Mỹ, Singapore, Liên minh châu Âu và các khu vực như El Salvador đang mở ra những con đường khả thi cho phát hành tuân thủ. Mô hình liên minh và bộ công cụ tuân thủ tích hợp sẵn của Liquid được thiết kế ngay từ đầu cho môi trường này. Khi quy định trưởng thành, hạ tầng “đi trước đón đầu” sẽ có lợi thế rõ rệt.
Thứ ba, thị trường token hóa đang vượt qua giai đoạn thử nghiệm. Với quy mô RWA đạt 24 tỷ USD năm 2025 và được dự báo chạm mốc 2000 tỷ USD đến 16000 tỷ USD vào 2030, những lựa chọn hạ tầng hôm nay sẽ định hình ngành trong nhiều năm tới. Liquid không cố gắng trở thành “mọi thứ cho mọi người”, mà tập trung vào một ứng dụng mang lại giá trị cao: chứng khoán được quản lý trên nền tảng của Bitcoin.
Cuối cùng, hiệu ứng mạng lưới đang hình thành. Càng nhiều tổ chức phát hành chọn Liquid, càng nhiều ví, sàn và đơn vị lưu ký hỗ trợ. Thanh khoản theo tài sản mà đến, rồi lại thu hút thêm tổ chức phát hành. Thành công của Bitfinex Securities tạo ra một khuôn mẫu để các nền tảng khác noi theo: mỗi người tham gia mới khiến việc tích hợp trở nên dễ dàng hơn.
Xây Dựng Cho Sự Phát Triển Dài Hạn
Liquid chưa bao giờ và cũng không tự nhận là lớp thanh toán mặc định của thị trường vốn toàn cầu. Tuy nhiên, trọng tâm vào bảo mật “Bitcoin-native”, quyền riêng tư đạt chuẩn quản lý và tuân thủ ở cấp giao thức khiến Liquid đặc biệt phù hợp với các tổ chức nghiêm túc trong việc phát hành và quản lý chứng khoán số.
Khi token hóa chuyển từ thử nghiệm sang phát hành lặp lại, câu hỏi then chốt sẽ không còn là blockchain nào nhiều tính năng nhất hay sáng tạo nhất, mà là hạ tầng nào có thể hỗ trợ thị trường vốn được quản lý một cách ổn định, lâu dài và không phải thay đổi luật chơi sau mỗi chu kỳ.
Câu trả lời cho câu hỏi đó chính là Liquid.