Cuộc Tranh Luận Về Ngân Sách Bảo Mật Của Ethereum

Ethereum trả thưởng cho các quy trình xác thực để bảo vệ mạng lưới, qua đó tạo ra một mức lãi suất tham chiếu cho toàn bộ nền kinh tế tài chính on-chain. Một đề xuất giảm dần mức thưởng này về 0 đã châm ngòi cho cuộc tranh luận giữa các nhà phát triển cốt lõi, nhà sáng lập DeFi và giới đầu tư trong tháng này, cho thấy hệ sinh thái hiện phụ thuộc vào nguồn lợi suất đó nhiều đến mức nào. 

Ethereum trả tiền để đảm bảo an ninh cho mạng lưới. Các qui trình xác thực khóa Ether (ETH) làm tài sản thế chấp, duy trì tính trung thực của blockchain dưới nguy cơ mất số tài sản này nếu xử lý sai và được trả công bằng lượng Ether mới phát hành. Nếu không có phần thưởng này, sẽ có ít người sẵn sàng khóa tài sản thế chấp để bảo vệ mạng lưới hơn. Tuy nhiên, khi khoảng một phần ba tổng lượng ETH hiện đã được staking, nguồn lợi suất này đã vượt xa vai trò ban đầu. Nó đã trở thành mức lãi suất cơ sở để token đại diện cho ETH đã staking vẫn có thể giao dịch (LST), thị trường cho vay DeFi và một thế hệ mới các công ty nắm giữ Ether làm tài sản dự trữ định giá sản phẩm và chiến lược của mình.

Đề xuất này hiện mang số hiệu EIP-8363 và có tên Cơ Chế Giảm Dần Phát Hành (Tapered Issuance Burn). Các bài viết ban đầu sử dụng số hiệu EIP-8361 do nhóm tác giả tự gán. Đề xuất được công bố vào ngày 4 tháng 8, 2026 bởi sáu nhà nghiên cứu, trong đó có Justin Drake của Ethereum Foundation và Jérôme de Tychey, đồng sáng lập Ethereum Community Conference.

Theo đề xuất, tỷ lệ phần thưởng qui trình xác thực sẽ tăng dần khi tỷ lệ ETH được staking tăng lên, đưa lượng phát hành ròng ở lớp đồng thuận về 0 khi tỷ lệ staking đạt 50%, với quá trình triển khai kéo dài khoảng 18 tháng. Hiện có khoảng 41,9 triệu ETH, tương đương khoảng 34,7% nguồn cung, đang được staking, tăng 17% trong 12 tháng và mang lại lợi suất từ lớp đồng thuận ở mức gần 2,6%. Theo mô hình của chính nhóm tác giả, cơ chế giảm dần này sẽ khiến mức lợi suất đó giảm khoảng một nửa.

Ai Thực Sự Quyết Định Tương Lai Của Ethereum?

Ý tưởng này được đưa ra tại cuộc họp của các nhà phát triển giao thức cốt lõi vào ngày 6 tháng 8. Tuy nhiên, bản dự thảo không vượt qua được giai đoạn chính thức trong quy trình nâng cấp mạng lưới, buộc nhóm tác giả phải quay lại hoàn thiện đề xuất. Đồng thời, sự việc cũng khiến toàn ngành tranh luận về một câu hỏi lớn hơn mà nó làm lộ rõ: ai là người quyết định chính sách tiền tệ của Ethereum, và quyết định bằng cách nào?

Lập luận của nhóm tác giả dựa trên một đặc điểm của đường cong phát hành: lợi suất giảm chậm khi lượng ETH staking tăng lên và không bao giờ xuống dưới khoảng 1,5%, đồng nghĩa động lực staking không bao giờ thực sự biến mất. Trong bối cảnh hàng đợi validator tham gia mạng lưới đang ở mức cao, bổ sung khoảng 1,75 triệu ETH mỗi tháng, nhóm tác giả dự báo hơn 55% nguồn cung có thể được staking vào năm 2028. Theo quan điểm của họ, điều này sẽ khiến mạng lưới ngày càng phải trả nhiều hơn cho mức bảo mật mà nó không cần, trong khi các sản phẩm phái sinh staking dần thay thế Ether chưa được staking.

Việc bất kỳ ý tưởng nào trong số này có trở thành chính sách hay không phụ thuộc vào quy trình nâng cấp của Ethereum. Ethereum không có cơ chế bỏ phiếu bằng token cũng như trưng cầu ý kiến on-chain đối với các thay đổi giao thức. Các Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP) cốt lõi được thúc đẩy thông qua cơ chế đồng thuận tương đối giữa những đội ngũ phát triển phần mềm client của mạng lưới, được thảo luận trong các cuộc họp All Core Devs định kỳ và kiểm chứng thông qua phản hồi của cộng đồng trên diễn đàn Ethereum Magicians.

Một thay đổi phải đi qua nhiều giai đoạn với mức độ cam kết tăng dần. Đầu tiên, một ý tưởng được đưa vào giai đoạn được đề xuất để xem xét đưa vào bản nâng cấp (PFI), tức bước đề xuất xem xét đưa vào bản nâng cấp và chưa mang tính ràng buộc. Nếu thành công, đề xuất sẽ chuyển sang giai đoạn giai đoạn xem xét để đưa vào bản nâng cấp trước khi được lên lịch triển khai. Cuối cùng, thay đổi đó sẽ được tích hợp vào một đợt thay đổi quy tắc đồng thuận.

Đề xuất được đưa ra chỉ hai ngày trước hạn chót bổ sung đề xuất cho Hegotá, bản nâng cấp dự kiến tiếp nối bản nâng cấp Glamsterdam, vì vậy bản dự thảo chỉ có một cơ hội để vượt qua giai đoạn đầu tiên. Và nó đã không thành công. Đề xuất đã được thảo luận tại cuộc họp về các lớp đồng thuận 184 nhưng không được thêm vào danh sách được đề xuất đem vào bản nâng cấp. Tại thời điểm bài viết được thực hiện, chưa có đội ngũ phát triển client nào công khai ủng hộ đề xuất.

Lợi Suất Về 0: Ethereum Có Thể Phải Đánh Đổi Điều Gì?

Đề xuất bị đình lại không chỉ do quy trình mà còn bởi sức nặng của những ý kiến phản đối. Trong podcast Bankless, nhà sáng lập Aave Stani Kulechov và CEO Ether.fi Mike Silagadze đã trình bày lập luận phản đối đề xuất. Các nhâ tố xác thực tự vận hành có cơ cấu chi phí cao nhất trên mạng lưới và không được hưởng lợi thế kinh tế theo quy mô, khiến mức lợi suất khoảng 2% gần như chỉ đủ hòa vốn. Theo một khảo sát ETHStaker gần đây, phần lớn các solo validator sẽ ngừng hoạt động nếu lợi suất giảm xuống dưới mức này.

“Thực sự là một kiểu suy nghĩ viển vông khi tin rằng hàng nghìn người hiện đang vận hành node sẽ tiếp tục làm việc đó hoàn toàn vì tinh thần vị tha ngay cả khi họ đang mất tiền,” Silagadze nói. Các sàn giao dịch, tổ chức lưu ký và công ty quản lý tài sản dự trữ lại không phải đối mặt với hạn chế tương tự, bởi tiền gửi của khách hàng vẫn nằm tại đó bất kể mức lợi suất, trong khi biên lợi nhuận mỏng lại tạo lợi thế cho quy mô lớn. Theo ông, tác động trực tiếp đầu tiên sẽ là làn sóng các nhà vận hành độc lập rời khỏi mạng lưới và sự tập trung của các token đã staking nhưng vẫn có thể giao dịch (LST) vào một nhà cung cấp thống trị duy nhất. Theo cách nhìn này, một đề xuất được đưa ra một phần nhằm bảo vệ tính phi tập trung cuối cùng lại có thể tạo ra kết quả ngược lại.

Phản đối thứ hai liên quan đến hạ tầng vận hành cốt lõi của DeFi. Lợi suất staking đóng vai trò tương tự lãi suất tín phiếu Kho bạc trên on-chain – một mức lợi suất cơ sở có rủi ro thấp để định giá lãi suất cho vay, các sản phẩm LST và chiến lược cấu trúc. Silagadze ước tính 7 trong số 10 giao thức DeFi lớn nhất sẽ phải đối mặt với dòng vốn rút ra đáng kể nếu mức lãi suất cơ sở này giảm về 0. “Nếu bạn can thiệp vào lớp lợi suất nền tảng này, nơi rất nhiều thứ khác được xây dựng bên trên, bạn thực sự sẽ phá vỡ hệ thống,” ông nói. Kulechov nói thêm rằng các holder sẽ không thể thay thế nguồn lợi suất này on-chain mà không chấp nhận mức rủi ro cao hơn, khiến lợi suất stablecoin nhiều khả năng trở thành điểm đến của dòng vốn. Ông cũng cảnh báo rằng ETH không còn lợi suất sẽ trở thành một “chân tài trợ”: tài sản mà trader có thể vay với chi phí thấp rồi bán để nắm giữ một tài sản có khả năng sinh lời, tương tự vai trò của đồng yên trong chiến lược vay vốn toàn cầu suốt nhiều thập kỷ. Áp lực vay rồi bán kéo dài sẽ trực tiếp cản trở khả năng tích lũy giá trị của tài sản.

Sự tham gia của các tổ chức càng khiến vấn đề thời điểm trở nên phức tạp. Các công ty nắm giữ Ether làm tài sản dự trữ như BitMine và SharpLink đã xây dựng những vị thế trị giá hàng tỷ USD một phần dựa trên dòng tiền từ staking, trong khi các nhà phát hành ETF spot cũng sử dụng chính đặc tính này để tiếp thị sản phẩm. “Các tổ chức muốn sự ổn định và khả năng dự đoán. Họ muốn có một thành phần dòng tiền,” Kulechov nói. Ông mô tả thời điểm hiện tại là “chặng cuối” trong quá trình Ether tiếp cận các tổ chức, khi luật về cấu trúc thị trường tại Mỹ có thể mở đường cho các ngân hàng cung cấp dịch vụ lưu ký và cho vay đối với tài sản này.

Đề xuất vẫn có những lập luận bảo vệ nhất định. Ethereum đã giảm lượng phát hành ở gần như mọi lần điều chỉnh, từ 5 ETH mỗi block khi ra mắt xuống 3 ETH tại Byzantium và 2 ETH tại Constantinople, sau đó giảm mạnh tại The Merge. Tychey đã phản bác cáo buộc rằng tiến độ đề xuất quá gấp gáp, lập luận rằng “việc được đề xuất để đưa vào chính là lúc mở ra cơ hội cho phản hồi, chứ không phải lúc khép lại”, đồng thời cho rằng việc chờ đến việc thay đổi quy tắc đồng thuận sau đó sẽ khiến lượng ETH staking tiếp tục tích lũy và các nhóm lợi ích hiện hữu ngày càng bám rễ sâu hơn.

Những hướng đi thực tế hơn là một phiên bản kế nhiệm được chỉnh sửa để nhắm tới một fork sau, hoặc đề xuất sẽ âm thầm được rút lại. Thị trường cũng đã đưa ra phán quyết tạm thời của riêng mình, khi token LDO của Lido giảm 9% vào thời điểm bản dự thảo xuất hiện trước khi phục hồi nhẹ. Tuy nhiên, kết quả có sức ảnh hưởng lâu dài hơn sau hai tuần tranh luận có thể chính là tiền lệ mà sự việc tạo ra. Những builder lớn nhất của DeFi đã chứng minh rằng họ có thể tập hợp lực lượng để phản đối một thay đổi chính sách tiền tệ chỉ trong vòng một tuần.

“Chúng ta không nên tập trung vào việc tối ưu hóa lượng phát hành,” Kulechov nói. “Chúng ta nên tập trung vào cách biến Ethereum thành một sản phẩm tốt hơn.” Chừng nào mạng lưới vẫn chưa xác định rõ Ether sẽ thành công với tư cách một tài sản số hay trở thành nền tảng của một hệ thống tài chính thay thế, các đề xuất về phát hành trong tương lai nhiều khả năng vẫn sẽ gặp phải sự phản đối tương tự. Chính sách tiền tệ của Ethereum giờ đây không còn chỉ là câu hỏi dành cho các nhà phát triển giao thức. Những thay đổi đối với lượng phát hành hiện có thể tạo hiệu ứng lan tỏa trên toàn bộ hệ sinh thái được xây dựng quanh ETH, khi staking ngày càng được tích hợp sâu vào DeFi và các chiến lược đầu tư của tổ chức.