Bitcoin: Nhịp Điều Chỉnh Hay Khởi Đầu Của Một Chu Kỳ Tái Thiết Lập?
Bitcoin đã giao dịch dưới mức giá vốn của nhóm nắm giữ ngắn hạn (STH-CB) tại $75,717 trong bốn ngày liên tiếp. Đây là mức giá hòa vốn trung bình của những nhà đầu tư đã mua BTC trong vòng 155 ngày qua. Trong lịch sử, khi giá phục hồi về gần mức giá vốn này, nhóm nhà đầu tư trên thường có xu hướng bán ra, tạo thêm áp lực cung cản trở đà tăng của thị trường.
Sau khi báo cáo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) tháng 10 được công bố vào ngày 10/11, BTC tiếp tục giảm xuống mức thấp nhất là $72,706, thấp hơn 16.8% so với đỉnh $87,392 ngày 21/9. Đây là nhịp điều chỉnh sâu nhất kể từ khi xu hướng tăng bắt đầu tại đáy $57,803 ngày 1/7.
Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu việc BTC đánh mất mốc giá vốn của nhóm nắm giữ ngắn hạn chỉ là một nhịp điều chỉnh trong quá trình phục hồi, hay là khởi đầu của một giai đoạn tái thiết lập thị trường sâu hơn.

Theo đánh giá của Bitfinex, câu trả lời nhiều khả năng sẽ xuất hiện ngay trong tháng này. Dữ liệu từ 14 lần Bitcoin đánh mất các mốc giá vốn kể từ năm 2016 cho thấy giá có thể duy trì dưới STH-CB trong bao lâu trước khi một nhịp điều chỉnh thông thường chuyển thành đợt suy giảm sâu hơn. Nội dung này sẽ được phân tích chi tiết ở phần tiếp theo.
Trong bản Intelligence Update này, Bitfinex cũng xem xét liệu việc dòng vốn rút khỏi các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) chậm lại có đủ để khôi phục lực cầu spot hay không, thị trường quyền chọn đang phản ánh kỳ vọng gì và vì sao altcoin đang giảm giá nhanh gần gấp đôi Bitcoin. Báo cáo đồng thời phân tích sự thay đổi trong kỳ vọng lãi suất sau dữ liệu CPI, mức độ bất cân xứng ngày càng lớn giữa Bitcoin và Nasdaq, cũng như những tác động tiềm tàng từ báo cáo lợi nhuận của Nvidia ngày 17/11 và sự kiện niêm yết Anthropic ngày 19/11 đối với thị trường crypto.
BTC hiện vẫn nằm trong biên độ $72,350 – $79,400 được thị trường quyền chọn dự báo trong bản Bitfinex Alpha hôm thứ Hai. Tuy nhiên, điều kiện thị trường đã xấu đi. Tổng khối lượng hợp đồng mở (OI) trên thị trường tương lai tăng lên 701,900 BTC, trong khi tỷ lệ funding quay về gần mức trung tính 10–11% quy đổi theo năm. Đồng thời, tỷ lệ nguồn cung BTC đang có lãi giảm xuống còn 57.9%, thấp hơn ngưỡng 58.3% vốn từng phân định giữa các nhịp điều chỉnh thông thường và những giai đoạn tái thiết lập sâu hơn. Lợi suất thực trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên 2.78%, tiến sát ngưỡng 2.8% mà Bitfinex cho rằng lợi suất sẽ vượt qua chứng khoán để trở thành yếu tố chi phối chính đối với Bitcoin.
Cho đến nay, thị trường vẫn tránh được một đợt biến động giá mất kiểm soát, nhờ dòng vốn rút khỏi ETF duy trì dưới 300 triệu USD trong tuần này và chỉ số Nasdaq 100 vẫn đứng trên mức đáy ngày 5/11.
Lượng Hợp Đồng Mở Duy Trì Ở Mức Cao Trong Khi Nhà Đầu Tư Spot Chấp Nhận Bán Lỗ
Tổng lượng hợp đồng mở trên thị trường tương lai (OI futures) đạt đỉnh 701,900 BTC vào khoảng thời điểm mở cửa phiên ngày 11/11. Con số này cao hơn 3.3% so với mức 679,650 BTC ghi nhận ngày 8/11, trong khi giá BTC giảm 2.6% trong cùng giai đoạn. Đây cũng là mức OI cao nhất kể từ ngày 22/9.

Đáng chú ý, OI đã liên tục gia tăng kể từ đầu tháng 9. Khi BTC giảm sau báo cáo CPI ngày 10/11, OI chỉ giảm 0.2%, bất chấp khoảng 729 triệu USD vị thế bị thanh lý, trong đó 581 triệu USD thuộc về phe Long. Điều này cho thấy các vị thế vừa bị thanh lý gần như lập tức được thay thế bằng vị thế mới. Đây là lần thứ sáu kể từ đầu tháng 10 các trader tiếp tục gia tăng vị thế ngay trong những nhịp giảm giá.
Tỷ lệ funding của hợp đồng tương lai vĩnh cửu cũng duy trì quanh mức trung bình 11% quy đổi theo năm. Điều này phản ánh việc các trader vẫn sẵn sàng trả phí để giữ vị thế Long, ngay cả khi thị trường liên tục giảm. Tuy nhiên, hành vi này cũng khiến thị trường dễ đối mặt với những đợt thanh lý Long tiếp theo.
Ngược lại, những nhà đầu tư nắm giữ BTC trên thị trường spot đang có hành vi khác biệt. Chỉ số Tỷ lệ Lợi nhuận Đầu ra Đã Chi tiêu của Nhóm Nắm giữ Ngắn hạn (STH-SOPR), đo lường tỷ lệ giữa giá bán và giá mua của các đồng BTC có tuổi đời dưới 155 ngày, đã giảm xuống 0.989 vào ngày 10/11. Đây là mức thấp nhất kể từ ngày 13/7, cho thấy những nhà đầu tư mua gần đây đang bán BTC với mức lỗ trung bình khoảng 1%.
Xét trên toàn bộ các nhóm nắm giữ, thị trường ghi nhận 12 ngày liên tiếp có mức lỗ thực hiện ròng tính đến ngày 10/11, với tổng cộng khoảng 172,700 BTC. Tuy nhiên, tốc độ ghi nhận thua lỗ hiện tại vẫn phù hợp với một giai đoạn điều chỉnh thông thường, ở mức khoảng 14,400 BTC mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 45,000 BTC mỗi ngày trong đợt suy giảm từ tháng 5 đến tháng 7.

Lượng BTC có giá vốn tập trung trong vùng $70,000 – $75,000 đã tăng thêm khoảng 233,000 BTC từ ngày 8 đến 11/11, lên tổng cộng 762,000 BTC. Tuy nhiên, khoảng 1,6 triệu BTC được mua trong vùng $75,000 – $80,000 hiện đang chịu lỗ, tạo thành nguồn cung mà thị trường phải hấp thụ nếu giá phục hồi. Để duy trì một đợt phục hồi bền vững, những nhà đầu tư này cần ngừng bán ra khi giá quay trở lại gần mức giá vốn của họ.

Bitcoin Đánh Mất Vùng Giá Vốn: Bao Lâu Trước Khi Rủi Ro Gia Tăng?
Trong lịch sử, mức giá vốn của nhóm nắm giữ ngắn hạn (STH-CB) là một chỉ báo quan trọng giúp phân biệt liệu xu hướng tăng của Bitcoin có đánh dấu sự khởi đầu của một thị trường bò mới, hay chỉ là nhịp phục hồi trong một chu kỳ gấu kéo dài. Kể từ năm 2016, Bitcoin đã có 14 lần giảm xuống dưới STH-CB sau khi duy trì phía trên mức này ít nhất 60 ngày. Trong 11 trường hợp, giá đã lấy lại mốc STH-CB trong vòng hai tuần. Tuy nhiên, ở ba trường hợp còn lại, quá trình phục hồi lên trên mức này kéo dài từ 57 đến 114 ngày, trong khi đáy giá BTC của 90 ngày tiếp theo thấp hơn STH-CB từ 17% đến 35%.

Từ ngày 5 đến 7/11, Bitcoin dao động trong phạm vi chênh lệch chỉ 0.2% so với STH-CB, trước khi chính thức giảm xuống dưới mức này vào ngày 8/11. Đến nay, giá đã duy trì dưới STH-CB được bốn ngày, đồng nghĩa với việc mốc hai tuần sẽ rơi vào ngày 22/11, sau khi Nvidia công bố báo cáo lợi nhuận và Anthropic tiến hành niêm yết. Tỷ lệ nguồn cung đang có lãi cũng củng cố quan điểm thận trọng khi hiện chỉ đạt 56.1%, thấp hơn ngưỡng 58.3%.
Dòng Vốn ETF: Áp Lực Rút Vốn Hạ Nhiệt, Nhưng Lực Cầu Từ Doanh Nghiệp Suy Yếu
Lực cầu mua Bitcoin trên thị trường spot hiện phụ thuộc vào hai động lực chính: các quỹ ETF Bitcoin spot tại Mỹ và những doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin trong kho dự trữ. Gần đây, các quỹ ETF đã liên tục bán bớt lượng BTC nắm giữ, dù tốc độ rút vốn trong tuần này đã chậm hơn so với tuần trước. Cụ thể, các quỹ ghi nhận dòng vốn rút ròng 201 triệu USD vào ngày 9/11 và 95 triệu USD vào ngày 10/11, kéo dài chuỗi rút vốn lên bốn phiên liên tiếp, với quy mô rút ròng giảm dần qua từng phiên. Tổng dòng vốn rút ròng kể từ ngày 30/10 đã lên tới 2,22 tỷ USD, đánh dấu chuỗi tám phiên rút vốn lớn nhất kể từ ngày 2/7.
Việc dòng vốn rút ra chậm lại chỉ là bước đầu tiên để thị trường tìm kiếm vùng đáy, chứ chưa đủ để xác nhận xu hướng đảo chiều. Trong bản Intelligence Update ngày 4/11, Bitfinex chỉ ra rằng các chuỗi rút vốn ETF đầu năm nay chỉ được nối tiếp bằng mức tăng trung vị 6.4% của BTC trong 10 phiên khi chúng kết thúc bằng ít nhất ba phiên dòng vốn vào ròng liên tiếp. Vấn đề cần theo dõi lúc này là liệu mô hình lịch sử đó có lặp lại hay không.

Trong khi đó, các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin đang chuyển từ vai trò bên mua sang nguồn cung tiềm năng. Strategy đã mua thêm 1,036 BTC trong giai đoạn 2–8/11, nhưng với giá vốn trung bình $75,456, toàn bộ 850,364 BTC mà công ty đang nắm giữ hiện ở trạng thái thua lỗ. MARA cũng đã công bố việc bán 13,597 BTC trong sáu tuần qua và có kế hoạch tiếp tục bán thêm. Bên cạnh đó, Trump Media, doanh nghiệp nắm giữ 4,260 BTC tính đến cuối tháng 9, có thể phải hoàn trả tiền mặt cho những người nắm giữ trái phiếu chuyển đổi vào ngày 30/11. Nghĩa vụ này có khả năng được đáp ứng thông qua hoạt động bán BTC. Nhìn chung, lực cầu từ các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin hiện chưa đủ để bù đắp áp lực bán đến từ các quỹ ETF.
Sau CPI, Thị Trường Quyền Chọn Bitcoin Đang Phát Tín Hiệu Gì?
Sau khi báo cáo CPI được công bố, thị trường quyền chọn trở nên bình lặng hơn thay vì gia tăng trạng thái phòng thủ. Biến động ngụ ý (IV) của quyền chọn có giá thực hiện gần giá thị trường (ATM), tức mức biến động quy đổi theo năm được phản ánh trong giá quyền chọn, đã giảm từ 41.7% vào ngày 8/11 xuống còn 37.8% đối với kỳ hạn đáo hạn ngày 13/11. Mức chênh lệch biến động ngụ ý giữa quyền chọn bán (put) và quyền chọn mua (call) cũng thu hẹp từ 8.2 xuống còn 3.8 điểm biến động. Điều này cho thấy các trader từng mở vị thế phòng vệ trước báo cáo CPI đã đóng những vị thế đó, thay vì chuyển sang các hợp đồng đáo hạn xa hơn. Trong khi biến động thực tế (RV) của 10 ngày qua đạt 47.9%, thị trường quyền chọn lại đang định giá một giai đoạn ít biến động hơn so với diễn biến giá gần đây.

Biên độ biến động ngụ ý theo một độ lệch chuẩn hiện nằm trong khoảng $71,600 – $75,800 đối với quyền chọn đáo hạn ngày 13/11, ngay trước thời điểm công bố báo cáo Chỉ số Giá Sản xuất (PPI) tháng 10 trong cùng ngày. Đáng chú ý, quyền chọn đáo hạn ngày 20/11 có mức IV thấp hơn kỳ hạn tuần này, cho thấy các trader không sẵn sàng trả thêm phí quyền chọn để phòng vệ trước báo cáo lợi nhuận của Nvidia hoặc sự kiện niêm yết Anthropic. Các vị thế quyền chọn bán ngắn hạn hiện tập trung tại hai mốc $72,000 và $70,000. Đây là những vùng giá mà dòng tiền phòng vệ rủi ro có thể đẩy nhanh đà giảm nếu BTC tiếp tục suy yếu.
Altcoin Giảm Giá Nhanh Gần Gấp Đôi Bitcoin
Mức giảm trung vị của 12 altcoin lớn trên Bitfinex hiện là 27.8% so với giá đóng cửa ngày 21/9, trong khi Bitcoin chỉ giảm 14.8% trong cùng giai đoạn. Như vậy, altcoin đang giảm mạnh gấp 1.9 lần BTC, so với tỷ lệ từ 1.1 đến 1.9 lần ghi nhận trong sáu nhịp điều chỉnh trước đó, như đã được phân tích trong bản Bitfinex Alpha ngày 12/10. Tỷ giá ETH/BTC đã giảm xuống 0.0278 vào ngày 10/11, mức thấp nhất kể từ ngày 9/7. Đồng thời, các quỹ ETF ETH spot tại Mỹ đã ghi nhận dòng vốn rút ròng trong 11 trên tổng số 12 phiên giao dịch kể từ ngày 26/10, với tổng giá trị lên tới 983 triệu USD.
Có hai yếu tố chính lý giải cho sự chênh lệch này. Thứ nhất, đòn bẩy đang tập trung nhiều hơn vào altcoin. Trong vòng 24 giờ tính đến sáng 11/11, tổng giá trị thanh lý vị thế ETH đạt 262 triệu USD, vượt mức 205 triệu USD của Bitcoin. Thứ hai, dòng vốn đầu cơ đang bị thu hút sang các thị trường khác. Những hợp đồng phái sinh liên quan đến Nvidia, ngành bán dẫn, SpaceX và Anthropic hiện đã xuất hiện trên cùng các nền tảng phái sinh và trong dữ liệu thanh lý với những tài sản crypto lớn. Nếu Bitcoin kiểm tra lại mốc $70,000, tương đương mức giảm thêm khoảng 5%, các tỷ lệ trên cho thấy altcoin ở mức trung vị có thể tiếp tục mất thêm từ 8% đến 10%.
Vĩ Mô: Lợi Suất Trở Lại Chi Phối Bitcoin Cùng Chứng Khoán, Nhóm AI Đối Mặt Với Phép Thử Tiếp Theo
Chỉ số CPI lõi tháng 10 tăng 0.3%, cao hơn mức dự báo 0.2%, khiến kỳ vọng lãi suất trên thị trường dịch chuyển theo hướng tăng. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm ghi nhận mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ tháng 4/2025, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm vượt mốc 5% trước khi ổn định tại 4.98%. Do lợi suất ngắn hạn tăng nhanh hơn lợi suất dài hạn, đường cong lợi suất đã trở nên phẳng hơn. Diễn biến này cho thấy thị trường đang định giá khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ có lập trường quyết liệt hơn, thay vì phản ánh kỳ vọng tăng trưởng kinh tế mạnh hơn. Giá vàng giảm cùng với giá trái phiếu khi lợi suất thực tăng lên. Trong phiên này, Bitcoin giảm 2.1%, mạnh hơn đáng kể so với mức giảm 0.6% của Nasdaq 100. Điều này cho thấy lợi suất, thay vì cổ phiếu công nghệ, đã trở thành yếu tố dẫn dắt Bitcoin lần đầu tiên kể từ khi đợt bán tháo trên thị trường chứng khoán bắt đầu.

Đối với diễn biến sắp tới, sự thay đổi đáng chú ý hơn nằm ở mối quan hệ ngày càng bất cân xứng giữa Bitcoin và thị trường chứng khoán. Trong 25 phiên giao dịch kể từ khi Nasdaq 100 thiết lập đỉnh lịch sử ngày 6/10, mức giảm của Bitcoin tương đương 91% mức giảm của chỉ số trong những phiên Nasdaq đi xuống, nhưng BTC chỉ ghi nhận mức tăng tương đương 58% mức tăng của Nasdaq trong những phiên chỉ số này đi lên. Ngược lại, trong 60 phiên trước đó, hai tỷ lệ tương ứng chỉ là 23% và 129%. Điều này cho thấy Bitcoin từng giảm ít hơn đáng kể khi Nasdaq suy yếu, đồng thời tăng mạnh hơn khi thị trường chứng khoán phục hồi. Ngày 9/11 là một ví dụ rõ nét: Nasdaq 100 tăng 3.4%, trong khi Bitcoin vẫn thấp hơn 0.7% so với mức giá tại thời điểm đóng cửa phiên chứng khoán trước đó.
Theo đánh giá của Bitfinex, sự phân kỳ này phản ánh chính những dòng vốn đã được phân tích ở trên. Khi thiếu vắng lực mua từ ETF hoặc các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin, thị trường không có thêm lực cầu cận biên đủ mạnh để chuyển đà tăng của chứng khoán sang BTC. Trong khi đó, lượng lớn vị thế Long hợp đồng tương lai sử dụng đòn bẩy khiến Bitcoin vẫn chịu gần như toàn bộ tác động khi chứng khoán giảm giá.

Tuần tới sẽ là phép thử quan trọng đối với trạng thái bất cân xứng này. Nvidia dự kiến công bố báo cáo lợi nhuận vào ngày 17/11, trong bối cảnh giá cổ phiếu đã giảm 31% so với đỉnh tháng 10. Anthropic cũng dự kiến niêm yết vào ngày 19/11, với mức định giá có thể lên tới 64,4 tỷ USD.
Bitfinex kỳ vọng Bitcoin sẽ phản ứng với hai sự kiện này thông qua ba kênh tác động chính. Thứ nhất là tâm lý thị trường, mức định giá của Anthropic hiện thấp hơn đáng kể so với con số khoảng 2 nghìn tỷ USD từng được thảo luận vào tháng 9. Vì vậy, phản ứng của nhà đầu tư đối với đợt niêm yết này sẽ được xem như một phép thử đối với định giá của nhóm cổ phiếu AI, trước khi tác động lan sang Bitcoin thông qua Nasdaq. Thứ hai là thanh khoản, khoảng một phần năm lượng cổ phiếu chào bán được dành cho nhà đầu tư cá nhân, có khả năng thu hút một phần dòng vốn từ nhóm nhà đầu tư vốn cũng tham gia thị trường crypto. Thứ ba là tác động trực tiếp từ thị trường phái sinh, hơn 260 triệu USD lượng hợp đồng mở đã được tích lũy trong các hợp đồng giao dịch trước niêm yết trên những nền tảng phái sinh crypto, với mức giá giao dịch cao hơn khoảng 23% so với biên trên của khoảng giá chào bán.
Trường hợp của SpaceX cho thấy ngày niêm yết chưa chắc đã là thời điểm tạo ra biến động giá quan trọng nhất. Bitcoin gần như đi ngang từ khi SpaceX bắt đầu giai đoạn giới thiệu cổ phiếu tới nhà đầu tư vào ngày 4/6 cho đến hết tuần giao dịch đầu tiên. Trước đó, BTC đã giảm 18% trong khoảng thời gian từ khi hồ sơ niêm yết được nộp ngày 20/5 đến khi giai đoạn giới thiệu cổ phiếu bắt đầu, giữa bối cảnh thị trường trải qua một đợt bán tháo đầu hàng trên diện rộng. Dựa trên các tỷ lệ phản ứng giữa Bitcoin và Nasdaq đã đề cập, Bitfinex đánh giá rằng một đợt niêm yết không được thị trường đón nhận tích cực sẽ tạo ra rủi ro giảm giá lớn hơn cho BTC so với cơ hội tăng giá từ một đợt niêm yết thành công. Nhận định này có thể thay đổi nếu dòng vốn ETF đã đảo chiều sang dương trước thời điểm đó.
Triển Vọng Thị Trường
Bitfinex kỳ vọng Bitcoin sẽ tiếp tục giao dịch trong biên độ $71,600 – $75,800 vùng quyền chọn ngụ ý cho kỳ hạn đáo hạn ngày 13/11, với rủi ro nghiêng về biên dưới. Nguyên nhân là các vị thế sử dụng đòn bẩy đã được xây dựng lại ngay trong nhịp giảm, trong khi dòng vốn rút khỏi ETF mới chỉ chậm lại chứ chưa thực sự đảo chiều. Những nhịp phục hồi về gần mức giá vốn của nhóm nắm giữ ngắn hạn tại $75,717 nhiều khả năng vẫn sẽ gặp áp lực bán cho đến khi lực cầu spot quay trở lại.
Nếu Bitcoin lấy lại mốc $75,717 đồng thời các quỹ ETF ghi nhận ba phiên dòng vốn vào ròng liên tiếp, đây sẽ là tín hiệu cho thấy việc giá đánh mất STH-CB chỉ là một nhịp điều chỉnh. Ngược lại, nếu lợi suất thực trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 2.8%, hoặc Nasdaq 100 giảm xuống dưới 26,606 điểm, Bitfinex kỳ vọng các điều kiện này sẽ kích hoạt làn sóng thanh lý vị thế Long, đẩy BTC về vùng $70,000 – $71,200. Trong trường hợp Bitcoin vẫn duy trì dưới giá vốn của nhóm nắm giữ ngắn hạn đến ngày 22/11, diễn biến hiện tại sẽ được xếp vào nhóm những trường hợp từng dẫn đến các giai đoạn tái thiết lập thị trường sâu hơn trong lịch sử.
