Issue #215:
Bitcoin Chững Lại Khi Nhu Cầu Suy Yếu
Giá Năng Lượng Và Lạm Phát Có Thể Ảnh Hưởng Tới Triển Vọng Của Bitcoin
Bitcoin bước vào tuần mới với xu hướng dịch chuyển vị thế mạnh mẽ đã định hình thị trường trong suốt tháng 7. Các vị thế bán khống (short) dần được đóng lại, các lệnh phòng ngừa rủi ro (hedge) cũng được gỡ bỏ, trong khi dòng vốn vào các quỹ ETF vẫn duy trì tích cực trong tuần thứ ba liên tiếp, dù đã ghi nhận sự đảo chiều đáng kể vào nửa cuối tuần. Tuy nhiên, thị trường cũng cho thấy dấu hiệu của một lượng cung đáng kể đang chờ bán ở vùng giá cao. Bitcoin đã điều chỉnh 4,87% trong nửa cuối tuần trước khi nhiều nhà đầu tư ngắn hạn (short-term holders) tranh thủ chốt lời hoặc bán ra tại mức hòa vốn khi giá tăng.
Việc lực bán gia tăng trở nên quan trọng bởi nó đã làm thay đổi cấu trúc nguồn cung ở vùng giá phía trên. Trong suốt một tháng qua, giá vốn của nhóm nhà đầu tư nắm giữ ngắn hạn liên tục giảm và dần tiến sát giá thị trường, khi dòng tiền mới tham gia giúp kéo mức giá vốn trung bình xuống thấp hơn. Tuy nhiên, xu hướng này đã chấm dứt trong tuần qua khi giá vốn ổn định quanh mốc $68.500, do áp lực bán từ các nhà đầu tư mới đã làm thay đổi cán cân cung – cầu. Ở phía tổ chức, mức độ quan tâm đối với Bitcoin đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Cả hợp đồng tương lai và quyền chọn Bitcoin trên sàn CME đều ghi nhận lượng hợp đồng mở giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong khi đó, giai đoạn giao dịch trầm lắng vào mùa hè khiến thị trường tiếp tục phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô và phản ứng mạnh trước các thông tin kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc để Bitcoin có thể vượt qua vùng kháng cự $68.000–68.500, thị trường sẽ cần một làn sóng nhu cầu mới. Trước đây, vùng giá vốn của nhóm nhà đầu tư ngắn hạn liên tục giảm và tiến gần giá thị trường, qua đó tạo điều kiện để giá bứt phá. Tuy nhiên, động lực này hiện không còn. Trong khi đó, dòng tiền từ các quỹ ETF và các doanh nghiệp tích lũy Bitcoin trong ngân quỹ vẫn chưa đủ mạnh để giúp giá vượt qua vùng quan trọng này.
Bên cạnh đó, báo cáo cũng phân tích tác động của việc giá dầu diesel tại Mỹ tăng cao. Chi phí vận tải, thực phẩm và sản xuất đều đang chịu áp lực tăng, khiến lạm phát có nguy cơ duy trì ở mức cao ngay cả khi giá dầu thô hạ nhiệt. Tồn kho ở mức thấp cùng với những gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu có thể khiến áp lực này kéo dài hơn dự kiến.
Diễn biến trên cũng đang làm thay đổi kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Dữ liệu thị trường lao động tích cực, hoạt động kinh doanh khởi sắc và áp lực giá gia tăng đã làm tăng khả năng Fed sẽ theo đuổi lập trường thắt chặt hơn. Mặc dù kịch bản cơ sở vẫn là Fed giữ nguyên lãi suất trong kỳ họp tới, thị trường đang bắt đầu đặt dấu hỏi về quan điểm này. Nếu Fed bất ngờ nâng lãi suất, hoặc lợi suất thực của trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì trên 2,5% trong thời gian dài, triển vọng tích cực hiện tại của Bitcoin nhiều khả năng sẽ suy yếu đáng kể.

Tín Hiệu Thị Trường
Bitcoin Ổn Định Về Giá Nhưng Vị Thế Thị Trường Đang Dần Thay Đổi
Sau cú bứt phá vào cuối ngày Chủ nhật, Bitcoin khép lại tuần với mức tăng 1,05%, đánh dấu tuần tăng giá thứ tư liên tiếp. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ tháng 4 đồng tiền số lớn nhất thị trường ghi nhận chuỗi tăng theo tuần dài như vậy. Điểm nhấn của tuần là đợt tăng mạnh vào thứ Ba, khi Bitcoin chạm mức $66.990. Tuy nhiên, đà tăng này không duy trì được lâu. Bắt đầu từ thứ Tư, thị trường ghi nhận ba phiên giảm liên tiếp. Nguyên nhân có thể đến từ việc dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay (Spot Bitcoin ETF) bất ngờ đảo chiều, kéo giá Bitcoin giảm 4,87% so với mức đỉnh ngắn hạn. Dù vậy, mức đỉnh thiết lập trong ngày thứ Ba vẫn đồng nghĩa với việc Bitcoin đã tăng 15,9% so với đáy của chu kỳ ở 57.803 USD, được ghi nhận vào ngày 1/7. Tính đến thời điểm hiện tại, Bitcoin vẫn tăng 11,67% trong tháng, cho thấy dự báo trước đó của về một tháng 7 tích cực vẫn đang diễn biến đúng như kỳ vọng.
Mặc dù giá Bitcoin giảm vào giữa tuần, đợt giảm này không đi kèm với làn sóng bán tháo do bị thanh lý bắt buộc. Trong phiên giao dịch tồi tệ nhất tuần vào thứ Sáu, tổng giá trị Bitcoin bị thanh lý chỉ vào khoảng 87 triệu USD. Trong khi đó, hợp đồng mở trên thị trường tương lai duy trì ổn định ở mức $48,6 tỷ. Tỷ lệ phí tài trợ cũng giữ ở trạng thái trung lập, còn quy mô margin book trên sàn Bitfinex kết thúc tuần gần như không đổi, chỉ chênh lệch khoảng 10 BTC so với đầu tuần. Bên cạnh đó, dù dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin đã đảo chiều sau chuỗi nhiều phiên hút ròng liên tiếp, nhịp điều chỉnh hiện tại vẫn khác đáng kể so với những đợt suy giảm vị thế trước đây. Trong quá khứ, các giai đoạn này thường kích hoạt hiệu ứng thanh lý dây chuyền, khiến giá lao dốc mạnh và biến động tăng đột biến. Tuy nhiên, những dấu hiệu đó vẫn chưa xuất hiện trong đợt điều chỉnh lần này.

Hình 1: Biểu đồ BTC/USD khung 4 giờ. (Nguồn: Bitfinex)
Thực tế, điều kiện thị trường hiện tại đang là giai đoạn trầm lắng nhất kể từ đầu năm 2026, đặc biệt khi xét đến dòng tiền từ các tổ chức đầu tư. Khối lượng giao dịch Bitcoin trên thị trường giao ngay trong 30 ngày gần đây chỉ đạt 62,4% so với mức trung bình năm trong khi, Khối lượng hợp đồng mở (OI) trên sàn CME cũng đã giảm xuống dưới $6 tỷ – mức thấp nhất kể từ tháng 2/2024.

Hình 2: Khối lượng hợp đồng mở (Open Interest) của hợp đồng tương lai Bitcoin trên sàn CME tính theo giá trị danh nghĩa (USD). (Nguồn: VeloData)
Cần lưu ý rằng, thị trường hiện không chỉ chịu tác động từ sự suy giảm mức độ quan tâm của các tổ chức đầu tư, mà còn đối mặt với khối lượng giao dịch và thanh khoản đi xuống. Đây là hiện tượng mang tính mùa vụ thường thấy trên thị trường mỗi khi bước vào mùa hè.
Giá trị hợp đồng mở đối với BTC và Ether trên sàn CME cũng đã lao dốc; trong đó, hợp đồng mở BTC đã chạm mức thấp $408 triệu vào tuần trước – mức thấp nhất kể từ tháng 9 năm 2023.

Hình 3: Khối lượng hợp đồng mở Bitcoin trên sàn CME (Open Interest) tính theo giá trị danh nghĩa bằng USD. (Nguồn: VeloData)
Một trong những nguyên nhân chính đứng sau xu hướng này là mức đầu tư duy trì ở mức thấp trong phần lớn thời gian của năm. Tỷ lệ quy đổi theo năm của Bitcoin hầu như luôn nằm dưới 5,5%, và chỉ vượt ngưỡng này duy nhất một lần trong đợt tăng mạnh giữa tháng 5, khi giá Bitcoin vượt $80.000. Điều này đã làm giảm đáng kể sức hấp dẫn của chiến lược giao dịch chênh lệch giá Bitcoin đối với các nhà đầu tư, từ đó dẫn đến một chu kỳ thanh khoản thấp và chênh lệch giá thấp, tạo thành vòng xoáy tiêu cực duy trì. Xét trên các khung thời gian dài hơn, khối lượng hợp đồng mở vẫn tương đối ổn định trong hai tuần qua, và mức chênh lệch giá tổng thể đã phục hồi lên 5,5% từ mức thấp 3-4% ghi nhận vào cuối tháng 6 trên các sàn giao dịch.
Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ đã ghi nhận tuần thứ ba liên tiếp có dòng vốn vào ròng với giá trị $33,9 triệu; tuy nhiên, con số tổng hợp hàng tuần này lại che khuất sự đảo chiều đáng kể của dòng vốn diễn ra trong suốt tuần đó.

Hình 4: Dòng vốn ròng vào các quỹ ETF Bitcoin tại Mỹ của tất cả các đơn vị phát hành. (Nguồn: FarsideUK)
Chuỗi bảy phiên ghi nhận dòng vốn vào – đợt tăng mạnh nhất kể từ tháng 1 – đã bắt đầu vào ngày 14 tháng 7 và thu hút được $999,3 triệu. Tiếp đó là đợt rút vốn trị giá $465,2 triệu trong hai ngày thứ Năm và thứ Sáu; đây là mức rút vốn lớn nhất trong vòng hai phiên kể từ cuối tháng 6.
Sự kết hợp giữa cơ cấu dòng vốn và yếu tố thời điểm giúp lý giải những điều mà tiêu đề tin tức chưa thể phản ánh hết. IBIT – quỹ ETF Bitcoin vốn đóng vai trò chủ chốt trong việc thu hút dòng vốn tổ chức mới vào thị trường – đã ghi nhận các đợt rút vốn liên tiếp với tổng giá trị vượt mốc $200 triệu và kết thúc tuần với mức âm $95,5 triệu (đây là tuần đầu tiên quỹ này ghi nhận dòng vốn thuần rút ra kể từ khi thị trường phục hồi), trong khi phần còn lại của thị trường lại ghi nhận dòng vốn vào $129,4 triệu; tình trạng này hoàn toàn trái ngược với tuần trước đó, khi IBIT thu hút được $204,1 triệu trong khi các quỹ khác (ngoại trừ IBIT) bị rút ròng $128,6 triệu. Do các tổ chức đầu tư hiện không còn thực hiện chiến lược giao dịch chênh lệch giá, chúng tôi cho rằng sự đảo chiều dòng vốn này là phản ứng trước bối cảnh kinh tế vĩ mô hiện tại. Điều này hoàn toàn phù hợp với quan điểm xuyên suốt của chúng tôi rằng biến động của Bitcoin – một loại tài sản rủi ro – chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các yếu tố vĩ mô.
Việc dòng vốn di chuyển theo chiều ngược nhau trong hai tuần liên tiếp cùng các công cụ đầu tư—với tổng giá trị ròng chỉ dương rất nhẹ ở cả hai lần—là dấu hiệu cho thấy sự luân chuyển vốn giữa các kênh đầu tư thay vì sự gia nhập của dòng vốn mới. Yếu tố thời điểm cũng củng cố nhận định này: dòng vốn rút ra bắt đầu vào thứ Năm, chỉ vài giờ sau khi công bố dữ liệu yêu cầu trợ cấp thất nghiệp (vốn đã khiến thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách của Fed). Diễn biến này lặp lại mô hình phản ứng có độ trễ một ngày mà chúng tôi từng ghi nhận quanh thời điểm công bố chỉ số CPI ngày 14 tháng 7 trong báo cáo The Borrowed Bid gần đây. Sức mua luôn xuất hiện vào ngày hôm sau khi có dữ liệu vĩ mô. Điều này cho thấy sức mua phản ứng với các điều kiện thị trường, chứ không phải là lực mua bất chấp giá hay dựa trên các yếu tố cơ bản của loại tài sản đó. Cho đến khi nhóm nhà đầu tư mới tham gia thị trường đạt được lợi nhuận tổng thể, chúng tôi tin rằng sự biến động dòng vốn này sẽ tiếp tục duy trì mức $68.000 như một ngưỡng kháng cự mạnh.
Dữ liệu về nhu cầu từ phía Hoa Kỳ—không chỉ đối với các quỹ ETF Bitcoin mà còn cả các sản phẩm ETP và quỹ nắm giữ tài sản nói chung—ủng hộ nhận định rằng thị trường đang trong giai đoạn “trầm lắng mùa hè” với khối lượng giao dịch thấp và các dòng vốn mang tính nhất thời, đặc biệt là trong bối cảnh chịu nhiều tác động từ các yếu tố vĩ mô. Chỉ số Coinbase Premium—thước đo nhu cầu từ bên chủ động khớp lệnh (thể hiện qua các lệnh thị trường) của các quỹ ETP và các quỹ đầu tư, vốn được xem là chỉ báo cho mức độ chủ động của dòng vốn tổ chức đối với Bitcoin trong hai năm qua—đã duy trì ở mức âm trong chuỗi kỷ lục kéo dài hơn 60 ngày giao dịch liên tiếp.

Hình 5: Chỉ số Coinbase Premium so với giá hợp đồng vĩnh cửu BTC/USDT trên Bitfinex. (Nguồn: Bitfinex)
Đồng thời, lượng tiền gửi lên các sàn giao dịch từ các nhà đầu tư nắm giữ khối lượng lớn đang ở mức thấp, và chỉ báo động lượng dòng tiền nạp vào sàn của nhóm này đã chuyển sang trạng thái tiêu cực trong tuần qua. Sự kết hợp giữa nhu cầu yếu và nguồn cung khan hiếm đã tạo ra đúng kịch bản thị trường của tháng 7: một giai đoạn biến động chậm chạp với khối lượng giao dịch thấp, phản ứng với các tác động bên ngoài nhưng vẫn bị giới hạn trong vùng dao động của các khung thời gian dài hạn.
Xu hướng dịch chuyển dòng vốn sang Ether vẫn tiếp diễn: các quỹ ETF Ether giao ngay (spot) đã thu hút $103,8 triệu so với mức $33,9 triệu của Bitcoin, qua đó trở nên vượt trội hơn trong tuần thứ hai liên tiếp; riêng quỹ ETHA đã ghi nhận dòng vốn vào là $96,3 triệu.
Bối cảnh cơ bản đối với BTC và thị trường tiền mã hóa nói chung vẫn không thay đổi khi bước vào kỳ họp FOMC tuần này. Mức kháng cự đầu tiên có khả năng định hình xu hướng trung hạn là mức giá vốn của nhóm nhà đầu tư ngắn hạn tại mức $68.500; đây là mức giá hòa vốn bình quân của các nhà đầu tư tham gia thị trường trong 155 ngày qua. Ngay bên dưới mức giá hiện tại là vùng cầu chủ chốt của thị trường, nơi tập trung khoảng 10% nguồn cung với mức giá chuyển nhượng trung bình là $63.000, trong khi mức sàn “Giá thực tế” – một chỉ số nền tảng – lại nằm ở mức thấp hơn nhiều.

Hình 6: Lộ trình giá vốn Bitcoin của tất cả các nhóm. (Nguồn: Glassnode)
Có một ngưỡng kháng cự đáng kể tại mức $68.500; khi giá tăng dần về mức hòa vốn, nhiều nhà đầu tư có khả năng sẽ bán ra để tránh phải chịu lỗ. Nếu giá vượt qua rào cản này, dữ liệu về khối lượng giao dịch cho thấy sự tồn tại của một “khoảng trống” trước khi chạm tới ngưỡng kháng cự quan trọng tiếp theo ở mức $84.000 – tương tự như giai đoạn giá tăng vọt từ mức $67.000 lên trên $80.000 vào giữa tháng 5. Việc giành lại được vùng giá $68.000–68.500 có thể mở đường cho đà tăng trưởng tiếp theo. Ngược lại, nếu không thể vượt qua mức này, giá có thể quay lại kiểm tra các mức đáy của thị trường gấu hiện tại, thậm chí hướng tới mức Giá thực tế là $53.200.
Tổng Quan Tình Hình Vĩ Mô
Mức Lạm Phát ở Mỹ Có Thể Duy Trì Ở Mức Cao Do Ảnh Hưởng Từ Cú Sốc Giá Dầu Diesel
Giá dầu diesel leo thang đang đẩy chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa trên toàn nền kinh tế Mỹ tăng cao. Áp lực này có thể duy trì lạm phát giá thực phẩm ở mức cao và làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp, ngay cả khi giá dầu thô bắt đầu hạ nhiệt. Thời điểm diễn ra sự việc cũng quan trọng không kém gì cơ chế tác động: áp lực chi phí này đang gia tăng ngay trước thềm cuộc họp ngày 28-29 tháng 7 của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), và chính thông qua Fed mà cú sốc giá dầu diesel sẽ tác động đến Bitcoin.
Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) tháng 7 – dự kiến được Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ công bố vào tháng 8 – sẽ cho thấy liệu các chi phí gia tăng này đã bắt đầu tác động đến người tiêu dùng hay chưa.

Hình 7. Giá bán lẻ dầu diesel loại số 2 tại Hoa Kỳ, tính bằng đô la mỗi gallon, theo tuần (Nguồn: Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ)
Giá bán lẻ trung bình của dầu diesel tại Mỹ đã tăng lên mức khoảng $5,13/gallon trong tuần thứ hai của tháng 7. Mức giá này vẫn thấp hơn đỉnh điểm $5,64 được ghi nhận vào ngày 6 tháng 4, nhưng việc giá duy trì ở mức cao cho thấy thị trường nhiên liệu vẫn chịu rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Dầu diesel tiềm ẩn rủi ro kinh tế lớn hơn so với xăng vì các doanh nghiệp sử dụng loại nhiên liệu này trong suốt chuỗi cung ứng. Xe tải vận chuyển hàng hóa giữa các cảng, trang trại, kho bãi và cửa hàng, trong khi máy móc nông nghiệp, tàu cá và các phương tiện vận tải đông lạnh cũng phụ thuộc vào loại nhiên liệu này. Khi giá dầu diesel tăng, các đơn vị vận tải thường chuyển phần chi phí gia tăng này sang cho các nhà bán buôn và bán lẻ chỉ trong vòng vài ngày.

Hình 8. Dự trữ dầu nhiên liệu chưng cất của Hoa Kỳ (triệu thùng, theo tuần) (Nguồn: Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ)
Tình trạng nguồn cung đã khiến áp lực này trở nên trầm trọng hơn. Lượng dự trữ nhiên liệu chưng cất của Mỹ (bao gồm dầu diesel và dầu sưởi) hiện ở mức gần 110 triệu thùng; con số này thấp hơn khoảng 17% so với mức ghi nhận vào tháng 1 và thấp hơn khoảng 10% so với mức trung bình 5 năm vào cùng kỳ. Mức dự trữ từng chạm đáy thấp nhất trong 23 năm (ở mức 100,8 triệu thùng) vào tháng 5 và chỉ mới phục hồi một phần kể từ đó.
Tình trạng gián đoạn trên toàn cầu cũng làm giảm lượng nhiên liệu đã qua tinh chế cung ứng cho thị trường. Nga đã tạm thời cấm xuất khẩu dầu diesel vào ngày 8 tháng 7 sau khi các vụ tấn công làm giảm công suất hoạt động của các nhà máy lọc dầu. Nga chiếm khoảng 11% lượng xuất khẩu dầu diesel toàn cầu, do đó việc sụt giảm nguồn cung từ nước này có thể tác động đến giá cả vượt ra ngoài phạm vi thị trường nội địa.
Tình trạng gián đoạn tái diễn tại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu và một phần lớn khối lượng giao dịch khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) – đã làm gia tăng thêm áp lực. Eo biển này về cơ bản đã bị đóng cửa từ cuối tháng 2 cho đến khi thỏa thuận giữa Mỹ và Iran vào tháng 6 giúp mở lại tuyến đường; tuy nhiên, các vụ tấn công nhắm vào hai tàu chở dầu hôm 7 tháng 7 lại khiến lưu lượng tàu bè qua lại sụt giảm mạnh. Việc tiếp tục bị hạn chế lưu thông làm tăng chi phí vận chuyển, nhiên liệu và các sản phẩm có nguồn gốc từ khí thiên nhiên tại nhiều khu vực.
Chi phí năng lượng leo thang này tác động đến giá thực phẩm và các loại hàng hóa khác thông qua nhiều mặt khác nhau. Trước hết, chi phí vận tải tăng lên, trong khi nông dân và ngư dân phải đối mặt với chi phí sản xuất cao hơn. Sự gián đoạn nguồn cung khí thiên nhiên làm tăng giá phân đạm, yếu tố có thể ảnh hưởng đến sản lượng thu hoạch nhiều tháng sau đó. Các sản phẩm từ dầu và khí đốt cũng là nguyên liệu đầu vào quan trọng để sản xuất bao bì nhựa và các vật dụng dùng một lần trong ngành nhà hàng. Các nhà hàng thường chịu áp lực lớn hơn so với các cửa hàng thực phẩm do họ ít khi điều chỉnh giá trên thực đơn và đối mặt với nguy cơ mất khách khi giá cả tăng lên. Tổng hợp lại, những tác động này có thể đẩy chi phí tăng cao từ khâu sản xuất đến khâu bán lẻ cuối cùng mà không cần đến những cú sốc riêng biệt xảy ra tại từng ngành công nghiệp.
Thời điểm chuyển tiếp là một yếu tố quan trọng. Các khoản phụ phí vận chuyển có thể thay đổi chỉ trong vài ngày, chi phí bao bì có thể tăng trong vài tuần, trong khi các chi phí sản xuất nông nghiệp có thể chưa phát sinh cho đến vụ thu hoạch tiếp theo. Chi phí phân bón thậm chí còn mất nhiều thời gian hơn mới tác động đến giá thực phẩm do nông dân sử dụng loại vật tư này theo chu kỳ gieo trồng.
Hiệu ứng có độ trễ này giải thích lý do tại sao lạm phát có thể vẫn duy trì ở mức cao ngay cả khi cú sốc năng lượng ban đầu đã qua đi. Giá dầu thô giảm có thể giúp giảm bớt một phần áp lực tức thời, nhưng các doanh nghiệp vẫn có thể đang phải chi trả cho nhiên liệu, phân bón và bao bì đã được mua với mức giá cao hơn trước đó.
Chi phí dầu diesel tăng cao cũng có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Các hộ gia đình phải chi nhiều hơn cho nhiên liệu và thực phẩm sẽ còn lại ít ngân sách hơn cho việc ăn uống tại nhà hàng, các hoạt động giải trí và những khoản chi tiêu không thiết yếu khác. Các doanh nghiệp có thể phản ứng bằng cách cắt giảm đầu tư, thay đổi sản phẩm hoặc tăng giá bán để bảo toàn biên lợi nhuận.
Do đó, cú sốc về giá dầu diesel không chỉ đơn thuần là vấn đề của ngành vận tải. Đây là yếu tố chi phí trong chuỗi cung ứng, tác động dần dần đến các lĩnh vực nông nghiệp, sản xuất, bán lẻ và cả chi tiêu hộ gia đình. Tình trạng tồn kho ở mức thấp cùng những bất ổn địa chính trị dai dẳng cho thấy áp lực này có thể sẽ tiếp tục hiện hữu trong các số liệu lạm phát của Mỹ trong nhiều tháng tới.
Ảnh Hưởng Tới Thị Trường Crypto
Ảnh hưởng từ giá xăng dầu đến Bitcoin tới từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Việc chi phí vận chuyển, thực phẩm và bao bì duy trì ở mức cao trong nhiều tháng khiến Ủy ban khó có thể lập luận rằng lạm phát đang tự giảm về mức mục tiêu; điều này loại bỏ lý do cho việc cắt giảm lãi suất và, ở một mức độ nhất định, làm sống lại khả năng tăng lãi suất. Nhận định này được phản ánh vào giá cả trên thị trường trái phiếu thay vì tại các trạm xăng: lợi suất thực của trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng trong suốt tháng 7, với kết quả phiên đấu giá tuần trước ghi nhận mức cao nhất kể từ năm 2008. Lợi suất thực cao hơn làm tăng mức sinh lời của việc nắm giữ tiền mặt đơn thuần, gây áp lực lên mọi loại tài sản không mang lại lợi suất, bao gồm cả Bitcoin. Phần tiếp theo sẽ xem xét mức độ tác động của sự điều chỉnh giá cả này.
Thị Trường Bắt Đầu Thách Thức Quyết Định Giữ Nguyên Lãi Suất Của Fed
Cú sốc giá dầu diesel được đề cập trong chương trước không còn chỉ là câu chuyện về chuỗi cung ứng nữa; nó đã tác động đến thị trường lãi suất. Trước thềm cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thuộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) diễn ra vào ngày 28-29 tháng 7, tâm lý thị trường phản ánh qua giá hợp đồng tương lai đã chuyển dịch: từ chỗ dự đoán thời điểm Fed có thể cắt giảm lãi suất sang việc đặt câu hỏi liệu cơ quan này có thể sẽ tăng lãi suất hay không. Trong ấn bản số 214 của báo cáo Bitfinex Alpha, chúng tôi nhận định rằng Fed đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: không thể cắt giảm lãi suất trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng, nhưng cũng không muốn thắt chặt chính sách khi thị trường nhà ở đang suy yếu.
Việc giữ nguyên lãi suất vẫn là kịch bản cơ sở của chúng tôi, nhưng lần đầu tiên kể từ khi quan điểm này được hình thành, thị trường đang thách thức nó theo hướng nghiêng về phía thắt chặt chính sách.
Thị trường lãi suất đang tạo ra một cuộc tranh luận trực tiếp về việc tăng lãi suất.

Hình 9. Xác suất về mức lãi suất mục tiêu cho cuộc họp FOMC ngày 28-29 tháng 7, tính theo phần trăm (Nguồn: CME Group)
Các hợp đồng tương lai gắn liền với lãi suất quỹ liên bang hiện phản ánh xác suất khoảng 1/3 về khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 7, mặc dù việc giữ nguyên lãi suất vẫn là kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất. Có hai yếu tố thúc đẩy sự thay đổi trong kỳ vọng thị trường này. Thứ nhất là cú sốc năng lượng trở lại, tạo ra áp lực chi phí mới – điều mà trước đó Fed đã chọn cách kiên nhẫn chờ đợi trong suốt mùa xuân. Thứ hai là bài phát biểu định kỳ sáu tháng một lần của Chủ tịch Kevin Warsh trong tháng này; tại đó, ông khẳng định ủy ban “không chấp nhận mức lạm phát cao dai dẳng”. Do các quan chức Fed đang trong giai đoạn “im lặng” (không phát ngôn công khai) kể từ ngày 18 tháng 7 để chuẩn bị cho cuộc họp, sự điều chỉnh kỳ vọng này của thị trường đã diễn ra mà không gặp phải bất kỳ sự phản bác nào.

Hình 10. Số lượng người nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Hoa Kỳ, theo tuần, đơn vị: nghìn người, đã điều chỉnh theo yếu tố mùa vụ (Nguồn: Bộ Lao động Hoa Kỳ)
Lập luận ủng hộ sự kiên nhẫn dựa trên giả định nền kinh tế đang hạ nhiệt, nhưng dữ liệu về số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần công bố ngày 23 tháng 7 đã phần nào làm suy yếu quan điểm này. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đã giảm xuống còn 187.000 trong tuần kết thúc vào ngày 18 tháng 7 (so với mức đã điều chỉnh là 209.000) – mức thấp nhất kể từ năm 1969 – trong khi số người tiếp tục nhận trợ cấp cũng giảm xuống còn 1,8 triệu. Các chỉ số tăng trưởng cũng cho thấy sự khởi sắc. Chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) tổng hợp sơ bộ của S&P Global đã tăng lên mức 53,6 trong tháng 7 – mức cao nhất trong 8 tháng – nhưng các chi tiết bên trong lại quan trọng hơn con số tổng quát: chi phí đầu vào tăng với tốc độ nhanh nhất trong 14 tháng và giá bán tiệm cận mức cao nhất trong 4 năm.
Một nền kinh tế có tốc độ tuyển dụng ổn định và tốc độ điều chỉnh giá nhanh như vậy không mang lại cơ sở dữ liệu nào để Cục Dự trữ Liên bang (Fed) duy trì lập trường ôn hòa (giữ nguyên lãi suất).
Lợi Suất Thực Đang Tiến Sát Ngưỡng Phủ Định Tăng Giá

Hình 11. Lợi suất thực của TIPS kỳ hạn 10 năm, theo ngày, tính theo phần trăm (Nguồn: Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis)
Thị trường trái phiếu đã tự thắt chặt thay cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Lợi suất thực của trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm được bảo vệ chống lạm phát (TIPS) đã tăng trong suốt tuần, từ mức 2,35% vào ngày 20 tháng 7 lên 2,43% vào ngày 23 tháng 7. Phiên đấu thầu TIPS kỳ hạn 10 năm hôm thứ Năm đã chốt ở mức lợi suất 2,43% – mức cao nhất đối với kỳ hạn này kể từ tháng 10 năm 2008 – với tỷ lệ đặt mua/khối lượng chào bán (bid-to-cover ratio) khá thấp là 2,30. Xu hướng tăng dần của lợi suất này đã thể hiện rõ trong ba tuần qua, khi tăng từ mức 2,24% vào ngày 6 tháng 7 lên 2,33% vào tuần trước. Diễn biến này hiện tác động trực tiếp đến quan điểm cho rằng các yếu tố thị trường đang hỗ trợ Bitcoin; quan điểm này sẽ bị bác bỏ nếu lợi suất duy trì ở mức trên 2,5%. Với mức 2,43% hiện tại, thị trường chỉ còn cách ngưỡng đó 7 điểm cơ bản.
Các Yếu tố Có Thể Làm Sai Lệch Dự Đoán
Chúng tôi tin rằng lãi suất sẽ được giữ nguyên trong tuần này; tuy nhiên, xét đến quan điểm của Fed—bao gồm cả kịch bản “buộc phải giữ nguyên lãi suất” (trapped hold)—chúng tôi nhận thấy các rủi ro đối với nhận định của mình hiện không còn mang tính đối xứng. Một đợt tăng lãi suất vào ngày 29 tháng 7 sẽ hoàn toàn bác bỏ giả thuyết “buộc phải giữ nguyên lãi suất” và buộc phải đánh giá lại yếu tố hỗ trợ từ Bitcoin. Ngoài trường hợp đó, các nhận định của chúng tôi sẽ không còn chính xác nếu xảy ra các tình huống sau:
Giả thuyết “buộc phải giữ nguyên lãi suất” sẽ không còn đúng nếu FOMC tăng lãi suất vào ngày 29 tháng 7 hoặc loại bỏ cách diễn đạt mang tính hai chiều (cân nhắc cả hai hướng tăng/giảm) khỏi tuyên bố chính sách.
Quan điểm về yếu tố hỗ trợ từ Bitcoin sẽ không còn đúng nếu lợi suất thực của trái phiếu TIPS kỳ hạn 10 năm duy trì ở mức trên 2,5% trong hai tuần liên tiếp, thay vì chỉ chạm mức này trong thời gian ngắn.
Nhận định về sự tăng trưởng bền bỉ sẽ không còn đúng nếu số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu—vốn ở mức gần 217.000 vào cuối tháng 6—quay lại mức trên 230.000 trong hai kỳ công bố liên tiếp; điều này sẽ báo hiệu rằng việc thị trường điều chỉnh kỳ vọng theo hướng thắt chặt tiền tệ (hawkish repricing) đã đi quá xa so với thực tế nền kinh tế.
Nhận định về lạm phát do giá dầu diesel sẽ không còn đúng nếu giá bán lẻ dầu diesel quay về mức trước khi xảy ra cú sốc giá, đồng thời lượng tồn kho dầu chưng cất (hiện ở mức gần 110 triệu thùng, thấp hơn khoảng 10% so với mức trung bình 5 năm là khoảng 122 triệu thùng) phục hồi về mức trung bình đó trước khi dữ liệu CPI tháng 8 được công bố.
